1. Home
  2. Onderzoeksgebieden
  3. Reacties op criminaliteit en de effecten daarvan | Wetgeving, handhaving en sancties

Reacties op criminaliteit en de effecten daarvan | Wetgeving, handhaving en sancties

Samenlevingen proberen criminaliteit te voorkomen en te bestraffen door de invoering van wet- en regelgeving. Deze wetten worden gehandhaafd door verschillende publieke of private actoren zoals de politie, het openbaar ministerie, rechters, onafhankelijke toezichthouders of individuele burgers (o.a. de buurtwacht).

Nadat een delict is gepleegd, gebeurt er veel: verdachten kunnen worden gearresteerd en berecht, ooggetuigen kunnen worden opgeroepen om te getuigen, verdachten kunnen schuldig worden bevonden en veroordeelden kunnen in de gevangenis belanden of een andere sanctie krijgen. Het NSCR bestudeert diverse aspecten van maatschappelijke en institutionele reacties op criminaliteit, op zowel nationaal als internationaal niveau. Ook onderzoeken we de uitvoering en de gevolgen van zulke maatschappelijke reacties op criminaliteit.

Om dit te onderzoeken, gebruiken we verschillende methoden en datasets. Zo volgen we verdachten tijdens hun gang door het rechtssysteem. We onderzoeken de politiepraktijk door middel van interviews en observaties. Met behulp van dossieronderzoek analyseren we hoe rechters of aanklagers van het Internationaal Strafhof tot hun beslissingen komen. We bevragen gedetineerden of werkgestraften over hun sanctie, recidive en verdere levensloop. Tot slot interviewen we burgers over hun contacten met het rechtssysteem.

Programmaleiders: Barbora Holá en Anja Dirkzwager

Onderzoek vóór en ná detentie: slechte lichamelijke en psychische gezondheid bij gedetineerden

Mensen met een slechte gezondheid zijn oververtegenwoordigd in penitentiaire inrichtingen. In vergelijking met de algemene bevolking ervaren gedetineerden meer lichamelijke problemen, zoals infectieziekten en chronische aandoeningen, en meer psychische problemen, zoals depressie, verslavingsproblematiek en persoonlijkheidsstoornissen. Tot nu toe was het onduidelijk in hoeverre gedetineerden al voorafgaand aan hun detentieperiode in een slechte gezondheid verkeren of […]

Signalen gedwongen prostitutie en meldingsbereidheid van klanten

Sinds 2014 is een wetsvoorstel in behandeling dat de klant strafbaar stelt als deze weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat de prostituee die hij bezoekt slachtoffer is van uitbuiting. Het wetsvoorstel ligt nu bij de Eerste Kamer. Het doel van deze wet is het tegengaan van mensenhandel en gedwongen prostitutie. Klanten weten weliswaar wat de […]

Evidence-based policing: relevante kennis voor politiebeleid en -praktijk

Een belangrijk uitgangspunt van het programma is dat er onderzoek wordt gedaan naar vraagstukken die relevant zijn voor de politiepraktijk. De onderzoeksprojecten worden dan ook in nauw overleg en samenwerking met de Nationale Politie en het ministerie van Justitie en Veiligheid ontwikkeld. Ruiter: ‘We hebben onder andere Ronald van Steden aangetrokken als senior onderzoeker op […]

Kenmerken, problemen en behoeften van gedetineerden

Om een actueel beeld te kunnen schetsen over de aard, omvang, ernst en samenhang van de problematiek van gedetineerden in Nederland, bestudeerden de NSCR-onderzoekers de literatuur die in de afgelopen 15 jaar op dit gebied is verschenen. Op systematische wijze doorzochten ze diverse (inter)nationale databases en archieven naar relevante studies. Aan de hand van uiteindelijk […]

De kracht van gebiedsgebonden politiewerk

Gebiedsgebonden politiezorg (GGP) of community policing in het Engels, vormt het fundament onder de Nederlandse politie. Wijkagenten en andere lokale politiefunctionarissen opereren vanuit bureaus in de buurt. Over de afgelopen vijftig jaar is er (inter)nationaal veel onderzoek naar hun werk verricht. Op basis van ruim vierhonderd publicaties bestudeerden de onderzoekers wat al die studies hebben […]

Eerste Nederlandse Encyclopedie Empirical Legal Studies

Steeds vaker worden op allerlei deelgebieden van het recht, zoals familierecht, aansprakelijkheidsrecht, bewijsrecht of (internationaal) strafrecht juridisch relevante vragen beantwoord met behulp van empirisch onderzoek. Zulk empirisch-juridisch onderzoek richt zich op de aannames waarop het recht is gestoeld, de wijze waarop dat recht in de praktijk functioneert en de effecten van het recht. Implicaties voor […]

Kan herstelrecht een oplossing bieden voor secundaire victimisatie?

Elbers en Becx begonnen met een literatuuronderzoek naar wie slachtoffer wordt van secundaire victimisatie, en wat de oorzaken en gevolgen zijn. Secundaire victimisatie wordt in de literatuur voornamelijk in verband gebracht met slachtoffers van ernstige delicten, slachtoffers van seksueel geweld, kinderen, licht verstandelijke beperkten (LVB’ers), migranten, whiplashslachtoffers en veteranen met PTSD. Slachtoffers kunnen ervaren dat […]

Spreekrecht slachtoffers weinig empirisch onderbouwd

Door de jaren heen is in de Tweede Kamer en door wetenschappers vaak de vraag gesteld of er empirisch onderzoek (onderzoek op basis van objectieve waarnemingen) ten grondslag ligt aan de zich verder uitbreidende wetgeving rondom het spreekrecht voor slachtoffers. Is er onderzoek dat aantoont dat hier behoefte aan is bij slachtoffers? Of is dat […]

Verdachte met LVB vindt moeilijk juiste zorg en gaat opnieuw in de fout

Levenslange obstakels is de eerste levensloopstudie in Nederland naar jongeren met een LVB, die in hun jeugd in aanraking zijn geweest met justitie. Hoe vergaat het hen in de tien jaar na afronding van een jeugdreclasseringsmaatregel? Justitiële documentatie laat zien dat tweederde van de onderzoekspopulatie (N=120) recidiveert. De kans hierop is het grootst in de […]