Home Onderzoeksgebieden
  1. Slachtofferschap | Etiologie, preventie, interventie en herstel

Slachtofferschap | Etiologie, preventie, interventie en herstel

Slachtoffer worden van een delict kan een ingrijpende ervaring zijn. Slachtofferschap varieert van diefstal van je fiets zodat je een nieuwe fiets moet kopen, diefstal van je data waarvan onduidelijk is wat je daar aan schade van ondervindt, tot slachtoffer worden van stalking, seksueel misbruik of internationale misdrijven, waarvan de gevolgen zeer ingrijpend en ‘levenslang’ kunnen zijn.

Sommige mensen lopen meer kans om slachtoffer te worden dan anderen. Hoe komt dit? We richten ons binnen dit programma allereerst op het voorkomen en de etiologie van slachtofferschap, door risicofactoren en beschermende factoren voor slachtofferschap in kaart te brengen. Ook brengen we de mogelijk langdurige consequenties over de levensloop en zelfs over generaties in kaart. Daaraan gelieerd is onderzoek naar preventie van slachtofferschap: wat kan met deze kennis worden gedaan om (herhaald) slachtofferschap te voorkomen?

Ook richten we ons op interventie en herstel. We onderzoeken wat werkt om de kans op langdurige consequenties of nadelige gevolgen van slachtofferschap te reduceren. Daarbij is er in ons onderzoek nadrukkelijk aandacht voor traditionele en innovatieve vormen van herstel. We onderzoeken verschillende vormen van restitutie en slachtofferrechten, we richten ons op het belang van erkenning en we focussen op verschillende vormen van compensatie.

Binnen dit onderzoeksprogramma willen we de komende jaren het nationale en internationale onderzoek naar slachtofferschap vernieuwen. Dit doen we door slachtofferschap en de gevolgen voor de samenleving vanuit verschillende perspectieven en disciplines te onderzoeken, en door vernieuwende methoden toe te passen. Hiervoor werken we onder andere samen met het Fonds Slachtofferhulp (FSh) en Slachtofferhulp Nederland, en met diverse instellingen in het buitenland zoals Victim Support Europe en het Global Survivors Fund.

Programmaleider: Catrien Bijleveld

Criminaliteit en huiselijk geweld: twee kanten van dezelfde medaille

Huiselijk geweld is een veelvoorkomend probleem. In Nederland is tot op heden weinig empirisch onderzoek gedaan naar de relatie tussen huiselijk geweld en criminaliteit, en de factoren die de sterkte van dit verband beïnvloeden. Het NSCR onderzocht deze relatie met behulp van politiegegevens over alle geregistreerde meldingen van huiselijk geweld en andere vormen van criminaliteit […]

Anderhalve meter afstand houden blijkt lastig

Dit onderzoek maakt deel uit van een NSCR-programma onder leiding van prof. dr. Marie Rosenkrantz Lindegaard waarin onderzoek wordt verricht naar de naleving van maatregelen tegen de verspreiding van het COVID-19-virus. Bekijk het overzicht. Voor de publicatie Social distancing compliance: A video observational analysis gebruikten NSCR-onderzoekers videobeelden (CCTV) van de gemeente Amsterdam, opgenomen tussen 29 […]

Evidence-based policing: relevante kennis voor politiebeleid en -praktijk

Een belangrijk uitgangspunt van het programma is dat er onderzoek wordt gedaan naar vraagstukken die relevant zijn voor de politiepraktijk. De onderzoeksprojecten worden dan ook in nauw overleg en samenwerking met de Nationale Politie en het ministerie van Justitie en Veiligheid ontwikkeld. Ruiter: ‘We hebben onder andere Ronald van Steden aangetrokken als senior onderzoeker op […]

Onderzoek naar oorzaken en gevolgen van kwetsbaar ouderschap

Het krijgen van een (eerste) kind is een ingrijpende gebeurtenis. De uitdaging waar (jonge) ouders voor staan is vaak nog groter voor ouders die zelf een kwetsbare achtergrond hebben, zoals ouders die opgegroeid zijn in een instabiele of onveilige thuissituatie. Dit kan leiden tot problemen bij opvoeden en het opgroeien van het kind. Overdracht van […]

Eerste Nederlandse Encyclopedie Empirical Legal Studies

Steeds vaker worden op allerlei deelgebieden van het recht, zoals familierecht, aansprakelijkheidsrecht, bewijsrecht of (internationaal) strafrecht juridisch relevante vragen beantwoord met behulp van empirisch onderzoek. Zulk empirisch-juridisch onderzoek richt zich op de aannames waarop het recht is gestoeld, de wijze waarop dat recht in de praktijk functioneert en de effecten van het recht. Implicaties voor […]

Avondklok tijdens de lockdown: aantal mensen op straat niet veel anders

Bekijk de factsheet One Year of Social Distancing Behavior on the Streets of Amsterdam. Naar aanleiding van bestaand onderzoek over de invloed van avondklokken op het aantal Covid-19-besmettingen (Baunez et al. 2020; haug et al. 2021; Huber and Langen 2020) verwachtten de onderzoekers dat het instellen van de avondklok zou leiden tot minder mensen op […]

Kan herstelrecht een oplossing bieden voor secundaire victimisatie?

Elbers en Becx begonnen met een literatuuronderzoek naar wie slachtoffer wordt van secundaire victimisatie, en wat de oorzaken en gevolgen zijn. Secundaire victimisatie wordt in de literatuur voornamelijk in verband gebracht met slachtoffers van ernstige delicten, slachtoffers van seksueel geweld, kinderen, licht verstandelijke beperkten (LVB’ers), migranten, whiplashslachtoffers en veteranen met PTSD. Slachtoffers kunnen ervaren dat […]

Spreekrecht slachtoffers weinig empirisch onderbouwd

Door de jaren heen is in de Tweede Kamer en door wetenschappers vaak de vraag gesteld of er empirisch onderzoek (onderzoek op basis van objectieve waarnemingen) ten grondslag ligt aan de zich verder uitbreidende wetgeving rondom het spreekrecht voor slachtoffers. Is er onderzoek dat aantoont dat hier behoefte aan is bij slachtoffers? Of is dat […]

Verdachte met LVB vindt moeilijk juiste zorg en gaat opnieuw in de fout

Levenslange obstakels is de eerste levensloopstudie in Nederland naar jongeren met een LVB, die in hun jeugd in aanraking zijn geweest met justitie. Hoe vergaat het hen in de tien jaar na afronding van een jeugdreclasseringsmaatregel? Justitiële documentatie laat zien dat tweederde van de onderzoekspopulatie (N=120) recidiveert. De kans hierop is het grootst in de […]