Wat ging er mis bij de aanslag op Robert Fico en welke lessen kunnen we daaruit trekken? Met die vraag ging Hans Pieren van het Kennis- en Expertisecentrum van DKDB op zoek naar wetenschappelijke samenwerking. DKDB is verantwoordelijk voor de beveiliging van leden van het Koninklijk Huis, bedreigde politici, diplomaten en andere personen die door het bevoegd gezag zijn aangewezen.
Pieren: ‘We hadden kort daarvoor samen met de Slowaakse collega’s getraind, dus we wisten dat ze hartstikke goed waren. Maar toen we de beelden van de aanslag analyseerden, zagen we dat alle beveiligers op dat moment naar hetzelfde punt keken. Daar wilden we dus graag meer over weten.’
Een nieuw onderzoeksdomein
‘Over het waarnemen en beslissen van politieagenten en sporters is al veel bekend, maar naar het kijkgedrag van persoonsbeveiligers is in Nederland nog niet eerder wetenschappelijk onderzoek gedaan’, vertelt promovendus Judith Nijensteen, die het onderzoek zal uitvoeren. ‘Hier is nog veel te ontdekken, en dat doen we in nauwe samenwerking met de professionals in praktijk. Een dynamische praktijk waarin het bij een dreiging, naast alle technologische middelen, uiteindelijk aankomt op de persoonsbeveiliger zelf. We kunnen door dit onderzoek beter begrijpen hoe goed getrainde professionals onder hoge druk informatie verwerken en gezamenlijk tot besluitvorming en actie komen.’ Daarbij gaat het niet alleen om de individuele persoonsbeveiliger, maar juist ook om het waarnemen, beslissen en handelen in teamverband. Dat maakt dit onderzoek wetenschappelijk interessant, maar ook direct relevant voor de praktijk.
Vana Hutter, bewegingswetenschapper, sportpsycholoog en begeleider van het promotietraject, doet al jaren onderzoek bij de politie, onder meer bij de Dienst Speciale Interventies (DSI): ‘Maar het kijkgedrag van iemand die een aanhouding verricht kun je niet zomaar plakken op dat van een persoonsbeveiliger’, legt Hutter uit. ‘Daarom wilden we dit specifiek onderzoeken.’
Kijkgedrag meten met een eye-trackingbril
In experimenten wordt het kijkgedrag van persoonsbeveiligers onderzocht met behulp van een eye-trackingbril. De bril filmt het blikveld van de persoonsbeveiliger en meet waar deze precies naar kijkt.
Nijensteen: ‘Ons vertrekpunt is de vraag: hoe kunnen we het kijkgedrag van teams in de persoonsbeveiliging optimaliseren? Om die vraag te beantwoorden, voeren we verschillende deelonderzoeken uit. Zo kunnen we bijvoorbeeld kijken naar de invloed van verveling en cognitieve belasting of stress op het kijkgedrag. Zijn er verschillen in kijkgedrag tussen ervaren en minder ervaren persoonsbeveiligers? Ook willen we onderzoeken of we kijkgedrag zo kunnen trainen dat stress daar minder negatieve invloed op heeft.’
Unieke samenwerking tussen wetenschap en praktijk
Volgens Pieren is het de eerste keer dat het domein op deze manier de samenwerking zoekt met wetenschappers. ‘DKDB heeft zich ten doel gesteld om toonaangevende persoonsbeveiliging te bieden in de wereld’, legt Pieren uit. ‘Mijn verwachting? Ik denk dat we sommige uitkomsten rechtstreeks in de praktijk kunnen brengen. Eigenlijk begon dat al toen we het onderzoek aankondigden: collega’s gingen direct met elkaar in gesprek over hoe ze nu kijken en hoe we dat nu trainen.’
Dit artikel is gebaseerd op een oorspronkelijk artikel van Sophie Feenstra (Nationale Politie) en is voor deze publicatie redactioneel bewerkt.
